![](https://technimum.com/wp-content/uploads/2022/02/Server_room_light.png)
Kaspersky-nin apardığı sorğuya görə, Azərbaycandakı respondentlərin 87%-in dələduzluqla şəxsən qarşılaşıb.
Dələduzluq variantları kimi sorğu iştirakçılarının 57%-i lotereya uduşu təkliflərini qeyd edib, 21%-i özünü bank əməkdaşı kimi təqdim edən şəxslərlə qarşılaşıb, hansı ki, şifrəni təsdiqləməyi, bank kartı nömrəsini, pin kodu, CVV şifrəni və digər kart/hesab məlumatlarını istəyib, 21%-i naməlum/yeni saytlarda “çox cəlbedici endirimlərlə” alış-veriş edərək nəticədə heç bir mal/xidmət əldə etməyib.
Qeyd olunan halların 88%-də fırıldaqçılar şəxsi nömrəyə zəng edib və ya mesaj yazıb, 83%-də isə məktub ya sorğu iştirakçısının, ya da onun yaxınlarının elektron poçtuna göndərilib.
Fırıldaqçılar daima öz sxmlərini təkmilləşdirir və yenilərini icad edirlər, buna görə də real həyatda olduğu kimi internetdə də ayıq-sayıq olmaq lazımdır.
Kaspersky-nin Azərbaycandakı rəsmi nümayəndəsi Müşviq Məmmədov əsas təhlükəsizlik qaydalarını xatırladır:
- elektron poçt, messencer mesajları və SMS-lərdəki şübhəli linklərə keçid etməyin, hətta onları tanışlarınız göndərsə belə;
- özlərini bank əməkdaşı və ya dövlət müəssisəsi işçisi kimi təqdim etsələr belə üçüncü şəxslərə gizli məlumatlarınız, o cümlədən SMS və push bildirişlərdəki birdəfəlik şifrələri bildirməyin;
- dələduzluq və spam nömrələrini müəyyən edə bilən həllər quraşdırın;
unutmayın, əgər telefondakı və ya internetdəki təklif doğru olmaq üçün çox aldadıcı səslənirsə, çox güman ki, saxtadır; - yüklənmiş tətbiqləri və əməliyyat sistemini müntəzəm olaraq yoxlayın;
sosial şəbəkələr və tanınmış platformalardakı məxfilik quraşdırmalarına diqqət edin, bu məsələ ilə bağlı bütün incəlikləri buradan öyrənə bilərsiniz: privacy.kaspersky.com/ru/; - bütün hesablarınız üçün unikal etibarlı və fərqli şifrələrdən istifadə edin (müxtəlif ölçülü hərflər və xüsusi işarələrdən ibarət ən az 12 simvol);
- ikifaktorlu avtorizasiyaya icazə verən xidmətlərdə bu funksiyadan istifadə edin;
tətbiqləri yalnız rəsmi mağazalardan yükləyin və cihaza hansı proqramların yükləndiyini müntəzəm olaraq yoxlayın; - şəxsi və ya ödəniş məlumatlarınızı daxil etməzdən əvvəl saytın adını ünvan zolağında diqqətlə yoxlayın;
- mobil cihazlar daxil olmaqla, cihazlarınıza etibarlı müdafiə həlləri yükləyin: onunla fişinq linklərinə keçidi və zərərli proqramlar yüklənməsini önləyə bilərsiniz.
* Sorğu ERA Marketing şirkəti tərəfindən 2021-ci ilin sentyabr-oktyabr aylarında keçirilib. “Face-to-face” (üzbəüz) üsulu ilə Bakı, Gəncə və Sumqayıt şəhərlərinin kiber təhdidlərlə üzləşən sakinlərinin fikri öyrənilib. Ümumilikdən 18 yaşdan yuxarı 500 nəfər sorğuda iştirak edib.